Setti Fatma leży na końcu drogi w górę doliny Ourika, mniej więcej 65 km i jakieś półtorej godziny od Marrakeszu, licząc kręty ostatni odcinek. Tutaj kończy się asfalt, a dolina zwęża się w prawdziwy górski wąwóz — i tutaj wycieczka jednodniowa zmienia się z wyjazdu na lunch i widoki w prawdziwą wędrówkę, jeśli tak zdecydujesz.
Sama wioska jest mała, rozciągnięta wzdłuż brzegów rzeki z kawiarniami i straganami skierowanymi wprost do jednodniowych turystów, plus działająca społeczność za tą fasadą. Z dala od bezpośredniego obszaru przy początku szlaku, zwyczajne życie wioskowe toczy się mniej więcej tak samo jak w całej dolinie — małe gospodarstwa, ścieżki dla mułów i domy piętrzące się na zboczu, w dużej mierze niezależne od ruchu turystycznego przechodzącego w stronę wodospadów. Ma jeden wyraźny powód, by figurować w programie turystycznym: spacer do siedmiu wodospadów, które schodkami wznoszą się w wąwozie nad wioską.
Setti Fatma gości też znany moussem, tradycyjne religijne i kulturalne zgromadzenie, pod koniec lata, przyciągające pielgrzymów i odwiedzających z całego regionu na kilka dni targów, muzyki i wspólnych zgromadzeń wokół lokalnego sanktuarium. To naprawdę interesujący czas, by być w dolinie, jeśli twoja wizyta akurat się z nim pokrywa, choć zakwaterowanie i transport wyraźnie się wtedy zagęszczają, a ceny odpowiednio rosną. Poza tym okresem wioska wraca do zwykłego rytmu ruchu jednodniowych turystów przechodzącego w stronę wodospadów i z powrotem.
| Gdzie | Koniec doliny Ourika, mniej więcej 65 km na południe od Marrakeszu |
| Koszt | Wejście na szlak bezpłatne; lokalni przewodnicy zwykle proszą 100–150 MAD (9–14 €) za grupę |
| Ile czasu potrzeba | 45 minut do pierwszych wodospadów; mniej więcej 2 godziny w obie strony na kilka, dłużej na wszystkie siedem |
| Dojazd | Kontynuacja wycieczki jednodniowej w dolinę Ourika lub grand taxi z niższej części doliny |
| Najlepsza pora | Wiosna dla maksymalnej ilości wody; unikaj szlaku podczas i po ulewnych deszczach |
Spacer, szczerze
Ścieżka do pierwszego wodospadu jest krótka i wykonalna — mniej więcej 20–30 minut od wioski, przekraczając rzekę kilka razy po kamieniach lub wąskich kładkach z bali, mijając kawiarnie przycupnięte na skałach nad wodą. Większość zwykłych odwiedzających zatrzymuje się tutaj lub przy drugim wodospadzie, robi zdjęcia i zawraca. Ten odcinek nadaje się dla trampek i rozsądnego poziomu sprawności; nie jest techniczny i jest realistyczny dla większości odwiedzających, w tym rozsądnie sprawnych starszych podróżnych i dzieci pod opieką dorosłego.
Dotarcie do dalszych wodospadów to inna sprawa. Ścieżka pogarsza się w prawdziwą wspinaczkę po mokrej skale, luźnym kamieniu i wąskich półkach z realną ekspozycją w niektórych miejscach — niebezpieczne tylko jeśli jesteś nieostrożny i niepewny stóp, ale to prawdziwa wędrówka, nie spacer. Przyczepność liczy się bardziej niż cokolwiek innego; gładkie podeszwy sandałów lub zużyte trampki to prawdziwe zagrożenie na mokrej skale blisko wodospadów, i ludzie się ślizgają.
Dokładne liczenie siedmiu wodospadów zależy od poziomu wody i tego, jak zdefiniowana jest ścieżka tego sezonu — niektórzy odwiedzający naliczają mniej, inni więcej, i nikt nie zgadza się co do numeracji po trzecim czy czwartym. Traktuj „siedem wodospadów” jako nazwę spaceru, nie listę do odhaczenia.
Po drodze małe kawiarnie czepiają się skał w kilku punktach, niektóre dostępne tylko po przekroczeniu wąskich kładek z bali nad rzeką, serwując herbatę i proste przekąski, z wodą pędzącą kilka stóp dalej. Stanowią wygodne punkty odpoczynku podczas podejścia, a kilka oferuje wystarczająco wygodne miejsce, by zawrócić, jeśli wyższa wspinaczka nie kusi po zobaczeniu jej z bliska. Zabierz wodę mimo wszystko — kawiarnie są przydatne, ale nie powinny być jedynym źródłem zaopatrzenia w upalny dzień.
Niektóre z tych kawiarni przycupnęły na półkach bezpośrednio nad rzeką, osiągalne po przejściu po niczym więcej niż kilku deskach zbitych razem, co dodaje własnego małego dreszczyku dla odwiedzających nieprzyzwyczajonych do tego rodzaju improwizowanej infrastruktury górskiej. Zwykle jest solidniejsza, niż wygląda, ale każdy naprawdę niepewny na wysokości lub niestabilnym gruncie powinien podchodzić ostrożnie albo po prostu podziwiać widok z solidnego gruntu.
Wycieczka z przewodnikiem do siedmiu wodospadów ma tu sens szczególnie dlatego, że górna ścieżka nie jest wyraźnie oznaczona, a lokalny przewodnik zna najbezpieczniejszą linię po skale.
Fałszywi przewodnicy i jak sobie z nimi radzić
Setti Fatma ma dobrze znany problem z nieoficjalnymi „przewodnikami” — zwykle młodymi mężczyznami, którzy dołączają do odwiedzających blisko wejścia na szlak, idą przodem, wskazując oczywiste rzeczy, a potem żądają zapłaty na górze, czasem agresywnie. To nie jest unikalne dla Setti Fatma, ale wąski szlak i fakt, że pewna pomoc jest naprawdę użyteczna na odcinkach wspinaczkowych, czyni z tego częsty punkt zapalny właśnie tutaj.
Proste podejście: jeśli chcesz przewodnika, zorganizuj go przez swojego organizatora wycieczki albo jasno ustal cenę przed wyruszeniem z kimkolwiek, kto oferuje się na miejscu. Jeśli nie chcesz przewodnika, grzeczne, ale stanowcze „nie, dziękuję”, powtarzane w razie potrzeby, zwykle działa; chodzenie w większej grupie znacznie zmniejsza presję. Nasz przewodnik po oszustwach i naprzykrzaniu się opisuje ten wzorzec bardziej szczegółowo, i dotyczy on tutaj tak samo jak w medynie.
Nie każdy oferujący pomoc przy wejściu na szlak próbuje cię naciągnąć — niektórzy naprawdę próbują zarobić uczciwie na znajomości ścieżki, która nie zawsze jest oczywista, a ich pomoc może być naprawdę użyteczna na odcinkach wspinaczkowych. Rozróżnieniem, które ma znaczenie, jest przejrzystość: przewodnik, który podaje cenę z góry i się jej trzyma, to inna sprawa niż ktoś niejasny co do kosztu, dopóki spacer nie jest już skończony, kiedy to przewaga zdecydowanie przechyla się na jego stronę.
Łączenie z resztą doliny
Setti Fatma niemal zawsze odwiedzana jest jako dodatek do szerszego dnia w dolinie Ourika, a nie jako samodzielny cel — sam dojazd zajmuje wystarczająco długo, że niewielu operatorów prowadzi dedykowaną wycieczkę wyłącznie do Setti Fatma. Niektóre trasy dołączają też Asni, dając dzień trzech dolin, który wymienia głębię na szerokość; wycieczka po trzech dolinach obejmująca Asni, Ourika i Setti Fatma to wersja, której warto szukać, jeśli wolisz szeroki przegląd niż poświęcenie całego dnia jednemu wąwozowi.
Dla każdego, kto traktuje Setti Fatma jako punkt wyjścia do czegoś dłuższego, kilkudniowy trekking łączący ją z Imlil przez grzbiety między dwiema dolinami to prawdziwa opcja dla sprawnych piechurów z przewodnikiem, nie marketingowa ozdobnik — trzydniowy trekking z Imlil do Setti Fatma obejmuje tę trasę bezpośrednio.
Ta trasa łącząca przecina naprawdę odległy teren między dwiema dolinami, znacznie powyżej obu wiosek, i nie powinna być podejmowana bez przewodnika znającego aktualne warunki na szlaku — oznakowanie ścieżki jest minimalne, pogoda zmienia się szybko na wysokości, a sensownego zasięgu komórkowego brak na długich odcinkach. Dla piechurów o odpowiedniej sprawności i guście na coś więcej niż jednodniowa wycieczka, to jednak jedna z bardziej satysfakcjonujących kilkudniowych tras dostępnych z Marrakeszu bez zapuszczania się aż na sam Toubkal.
Jeśli wodospady są głównym powodem twojego dnia w Atlasie, warto przeczytać nasz dedykowany przewodnik po wodospadach Setti Fatma przed wyjazdem, który wchodzi głębiej w samą trasę niż ten przegląd wioski.
